Danh y Lê Hữu Trác

Hải Thượng Lãn Ông – Ông già lười ở Hải Thượng có tên thật là Lê Hữu Trác. Ông không chỉ là một danh y nổi tiếng mà còn là một nhà văn có tài.

Lê Hữu Trác sinh ngày 11 tháng 12 năm canh tý 1720. Quê ông ở làng Liêu Xá, huyện Đường Hào (nay là huyện Mỹ Vǎn, tỉnh Hải Hưng). Ông xuất thân trong gia đình có truyền thống khoa bảng, nhiều đời làm quan to nên ông được gia đình kì vọng rất nhiều về con đường hoạn lộ của mình. Bản thân ông cũng rất chú tâm chuyện học hành, cố gắng rèn luyện để nuôi dưỡng ước mơ thành đạt.

hai-thuong-lan-ong-01

Thật không may, Lê Hữu Trác sinh phải thời nội chiến loạn lạc, chiến tranh đẫm máu giữa các tập đoàn phong kiến xảy ra liên miên. Ông từng tham gia quân đội, nhưng lại thất vọng và chán nản do phải chứng kiến biết bao đau thương mất mát bởi chiến tranh gây ra, ông bèn xin giải ngũ về nhà để gánh vác việc gia đình.

Sau khi rời khỏi quân đội, Lê Hữu Trác tiếp tục tập trung cho việc đèn sách cộng thêm gánh nặng cuộc sống khiến ông bị bệnh nặng, chạy chưa mãi không khỏi. May sao, ông gặp được lương y Trần Độc – người Nghệ An, học rộng biết nhiều, tinh thông y thuật nhiệt tình giúp đỡ.  Trong thời gian chưa trị, Lê Hữu Trác đã có cơ hội tiếp xúc với lương y giỏi và các loại sách hay về y học. Vốn là người thông minh, ham học hỏi, ông không mấy khó khăn để hiểu và nhận ra những kiến thức sâu xa trong nghề. Chính điều này đã làm cho lương y Trần Độc cảm mến và muốn truyền nghề cho người có tài như ông.

Với lòng say mê học hỏi, lại được thầy giỏi nhiệt tình giúp đỡ, chẳng mấy chốc Lê Hữu Trác đã tinh thông y thuật, ông trở lại Hương Sơn lấy hiệu là Hải Thượng Lãn ông rồi hành nghề bốc thuôc chưa bệnh khiến cho tiếng tăm về tài đức của ông nổi tiếng khắp vùng.

Đúng là tiếng lành đồn xa, năm 1782, Chúa Trịnh Sâm mời ông về phủ Chúa để chưa bệnh cho mọi người trong cung, lúc này ông đã 62 tuổi. Thực lòng ông không muốn nhận lời vì sợ cái bả công danh làm “hư” mất mình. Nhưng do theo đuổi nghiệp y đã mấy chục năm mà bộ sách “Y tông tâm lĩnh” do ông dày công soạn thảo chưa in được, mà ông vẫn nuôi hi vọng đem cuốn sách công bố cho mọi người cùng biết. Cũng vì lẽ đó, ông đã nhận lời ra kinh để thực hiện ước mơ còn dang dở của mình. Trong thời gian ở phủ Chúa, ông viết cuốn “Thượng kinh kí sự” để ghi lại một cách đầy đủ nhất cuộc sống giàu sang, “xa dân” nơi phủ Chúa. Tác phẩm có giá trị văn học rất lớn trong kho tàng văn học trung đại Việt Nam.

Cuối năm 1782, Lễ Hữu Trác dời kinh đô trở lại Hương Sơn. Ông tiếp tục sự nghiệp dạy học của mình và biên soạn thêm một số tập trong toàn bộ tác phẩm “Y tông tâm lĩnh” cho đến khi ông mất.

Với những gì mà ông đã cống hiến, Lê Hữu Trác đúng là một danh y lỗi lạc đã làm rạng rỡ nền y học Việt Nam không chỉ bởi cái tài mà còn bởi cái tâm tỏa sáng muôn đời.

Xem thêm

Từ khóa được tìm kiếm trên google

  • bai thuoc cua hai thuong lan ong
  • hải thượng y tông tâm lĩnh
  • tieu su hai thuong lan ong

Bình luận