Danh y Tuệ Tĩnh – ông tổ ngành Dược Việt Nam

Danh y Tuệ Tĩnh – ông tổ ngành Dược Việt Nam

Danh y Tuệ Tĩnh

Ảnh: Danh y Tuệ Tĩnh

Tiểu sử danh y Tuệ Tĩnh

Danh y Tuệ Tĩnh (1330-1400) hay còn có nguyên danh là Nguyễn Bá Tính. Ông là một lang y sống ở giai đoạn cuối thời Trần và được hậu thế suy tôn là tiên thánh của ngành Dược VIệt Nam. Quê quán ông tại huyện Cẩm Giàng, phủ Thượng Hồng (nay là huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương).

Lên 6 tuổi, ông mồ côi cha mẹ và được các nhà sư chùa Hải Triều và Giao Thủy nhận nuôi và cho ăn học. Năm 22 tuổi, ông thi đỗ Thái học sinh nhưng từ chối làm quan mà đi chùa tu pháp và lấy hiệu là Tuệ Tĩnh. Những ngày tu ở chùa, là những ngày tháng ông tìm hiểu và học thuốc, làm thuốc và chữa bệnh bệnh cho mọi người.

Vì quá uyên bác trong ngành y thuật nên năm 55 tuổi, ông bị cống sang Trung Quốc cho triều đình nhà Minh. Tại đây, ông vẫn tiếp tục làm thuốc và được vua Minh phong làm Đại y Thiền sư nhưng sau đó ông đã qua đời tại Giang Nam.

Danh y Tuệ Tĩnh

Ảnh: Danh y Tuệ Tĩnh

Công trình y dược của danh y Tuệ Tĩnh

Những năm vẫn sinh sống ử trong nước, ông đã chăm chú với nghề thuốc. Ông trồng nhiều cây thuốc và tự sưu tầm, tìm tòi học hỏi các kinh nghiệm chữa bệnh trong dân gian. Đồng thời ông còn huấn luyện cho các tăng đồ trong chùa. Bộ Nam dược thần hiệu là cuốn sách giá trị đã được ông tổng hợp các loại y dược dân tộc. Đặc biệt, danh y Tuệ Tĩnh còn cho ra bộ Hồng Nghĩa giác tư y thư. Bộ gồm có 2 quyển và được biên soạn bằng quốc âm. Trong đó có 500 vị thuốc nam được viết bằng thơ Nôm Đường luật. Thơ văn Nôm đời Trần rất hiếm nên có thể nói, các tác phẩm y học của danh y Tuệ Tĩnh không chỉ có giá trị trong y học mà còn mang giá trị văn hóa.

Từ bao đời, y học dân tộc và nhân dân đều chứng nhận ông là người có vai trò to lớn trong việc xây dựng quan điểm y học sát với thực tế, độc lập và tự chủ. Để thể hiện quan điểm về mối liên hệ mật thiết giữa con người với thiên nhiên, môi trường sống xung quanh, danh y Tuệ Tĩnh đã nói: “Nam dược trị Nam nhân”. Chính câu nói, quan điểm này đã đưa ông tới ngôi vị cao nhất của nền y học cổ truyền Việt Nam, đó chính là ông Thánh thuốc Nam!

Ông đưa ra nhiều phương pháp khác nhau trong việc điều trị bệnh như châm, chích, chườm, xoa, bóp, lăn, xông,… Đồng thời danh y Tuệ Tĩnh cũng lên án gay gắt, phê bình các tư tưởng dị đoan mà không tin vào việc chữa bệnh bằng thuốc.

Không dừng lại ở vị trí thầy thuốc chữa bệnh, danh y Tuệ Tĩnh còn tự mình truyền bá các phương pháp vệ sinh và tổ chức các cơ sở khám chữa bệnh trong chùa và làng xóm. Có một số tài liệu đã ghi lại rằng, trong 30 năm sinh sống và hoạt động ở nông thôn, ông đã xây dựng 24 ngôi chùa thành các cơ sở khám chữa bệnh cho mọi người. Đồng  thời, ông còn tuyên truyền phổ biến cho người dân các biện pháp phòng bệnh hiệu quả và nhắc nhở mọi người phải rèn luyện thân thể cũng như sinh hoạt điều độ. Phương pháp dưỡng sinh được ông tóm tắt vỏn vẹn trong 14 chữ:

“Bế tinh, dưỡng khí, tồn thần

Thanh tâm, quả dục, thủ chân, luyện hình”

Không chỉ đóng góp vào nền y học và chữa bệnh cho loài người, danh y Tuệ Tĩnh còn có những bài thuốc chữa bệnh cho gia súc và cũng đóng vai trò không nhỏ cho cơ sở của ngành thú y dân tộc.

Cảm ơn độc giả đã quan tâm bài viết của chúng tôi.

Bình luận